NN – Physiögnomische catechismus – 1780

AnoniemPhysiögnomische catechismus. Bevattende de gronden en beginselen der gelaadkennis. Geschikt om den mensch aan zig zelven te ontdekken, om ook den aart en het karakter van zijn medemensch te ontdekken, en hem op te leiden tot de beöefening en vorming van het menschelyk hartAmsterdam: Gerrit Bom en Zoonen, 1780 xxvi+(6)+359 pp; allegorisch titelvignet (ontwerper Jan Ekels, graveur Christian Friedrich Fritzsch), 9 koperen platen (Luyken/Goeree) buiten tekst. Originele blauwe papieren uitgeversband (22x13cm; sleets & rug beschadigd, binding losjes), kleine roestvlekjes, lichte verkleuring maar globaal vrij zuiver binneninDe anonieme auteur beweert een beter boek geschreven te hebben dan alle voorgangers (die te beperkt of fout waren) en zijn tekst is als een ‘wetenschappelijke catechismus’ opgevat in de vorm van een dialoog met vraag en antwoord. De fysiognomiek of 'gezichtleeskunde' was een zogenaamd wetenschappelijke methode om aan de hand van de vorm en de trekken van het gezicht iets te zeggen over het karakter van de desbetreffende persoon. Het werd erg populair door het werk van Lavater op het einde van de 18de eeuw; P. van Eeghen, ‘Het werk van Jan en Casper Luyken’ (Amsterdam, 1905; p 766) meldt dat hier enkele prenten van Luyken werden overgenomen uit Willem Goeree, ‘Natuurlyk en schilderkonstig... lees verder bij Catawiki